IVÁN FONTELA – Eu gasto moita auga

Eu, na miña casa, gasto moita auga porque me baño e bótoa por fora. E lavando os dentes non cerro a billa. Na miña casa gastamos moita auga pois temos moito tempo a billa aberta, tanto para lavar os dentes como lavar os pratos

A auga é un ben escaso: só o 0,2% da auga terrestre é potable e non se pode desperdiciar.

Para aforrar auga hai que cerrar todas as billas ben e, en vez de bañarse, hai que ducharse.

Nos países pobres coma os de África a auga é escasa e hai pouca potable e para conseguila teñen que percorrer varios quilómetros .

Nos pobos non hai depuradoras porque hai fontes ou teñen pozos e a auga e máis pura que a das cidades por que non trae cloro por iso sabe mellor.

A auga hai que conservala por que sen ela non poderiamos vivir porque as plantas non farían a fotosíntese e non producirían osíxeno, e nós non respirariamos nada.

Nas cidades teñen depuradoras potabilizadoras. Estas máquinas collen a auga do río limpa e vai para as casas da cidade.

Na cidade de Lugo tamén puxeron unha potabilizadora.

No verán, nalgúns sitios hai escaseza de auga porque non chove moito e nas casas non hai auga.

En Chantada, nas ribeiras, hai xente que para aforrar auga fixo o seguinte: no tellado puxeron unha canaleta que recolle a auga e vai a un tanque; logo pónselle unha tubería e despois, no sitio que queres que bote, pos unha chave. Por suposto esa auga non vale para beber.

Eu penso que é unha boa idea os que vivan no pobo que fixesen algo parecido.

Tamén era unha boa idea que en todas as fontes de auga potable puxeran chave de paso pois así non se perdería tanta auga.

Eu comprométome a usar mellor a auga, iso si, algunhas veces seguireime bañando.

DAVID MOURE – La historia del pez Martín

Érase una vez un pez, que vivía en el río Asma, vivía con su familia en la charca que toda la especie conocía como “remanso do peto”.

Era época de invierno, grandes heladas y agua tremendamente fría. El río había crecido más de lo habitual y sus aguas se desbordaban por los campos próximos al recorrido del río. Esta época, es época de bonanza para el pez Martín, pero poco a poco, pasa el invierno, el río disminuye su caudal y los propietarios de las fincas colindantes al transcurso del río, abonan estas con purines y compuestos para mejorar la calidad de los pastos; pero por la contra el pez Martín sufre las consecuencias de estas prácticas.

Este no es el único problema que padecen el pez Martín y sus familiares, los furtivos pescando con productos tóxicos ya han acabado con varios de sus familiares y en la época de pesca, los pescadores desalmados ya se han llevado a varios de sus hijos y sobrinos.

El pez martín está cansado de estas situaciones y está pensando en marcharse a una zona más tranquila y apartada del río, pero los problemas en esas zonas también existen ya que hay vertidos de fábricas y aguas residuales de casas unifamiliares.

La decisión está tomada y el pez Martín ha emprendido su camino hacía una zona más apartada del río, ha escogido un cascada en la que el agua está más depurada debido a la caída de la misma desde una altura de tres metros, es la llamada “fervenza do canizo”.

En la nueva casa del pez Martín, sus hijos se divierten mucho con las corrientes de agua y la velocidad de la misma, además su mujer está menos agobiada ya que tiene a sus hijos más ocupados jugando en la cascada. Pero no todo en la cascada es vida de rosas, el gran problemas en esas zonas son los pescadores, saben que los peces están en esa zona y en infinidad de veces se ve aparecer un anzuelo por inmediaciones, en el último año ha perdido a dos familiares en esta zona.

De todas formas el pez Martín tiene muy avisados a sus hijos para que tengan cuidado con los pescadores; pero Martín valora por encima de todo la pureza del agua y la calidad de vida que tiene en esta zona del río.

Fabricación de BIODIÉSEL

Nos últimos tempos estamos a preocuparnos máis polo prezo dos combustibles. A carestía destes produtos é un indicativo clarificador da economía do noso país porque somos completamente dependentes do estranxeiro. Non parece que os prezos vaian a baixar porque estas fontes de enerxía non son renovables, estanse esgotando e, sen embargo, a súa demanda aumenta. Pensemos que en España o 70% da enerxía que gastamos procede do carbón e do petróleo. A enerxía nuclear abastécenos de electricidade e representa un 15% do total. O restante 15% da enerxía consumida ten outras orixes que poderíamos chamar renovables ou alternativas.

Parece importante fomentar as enerxías renovables porque son as enerxías dun futuro non tan lonxano. Para ampliar a banda de tolerancia económica debemos fomentar o coñecemento e o uso destas enerxías.

A proposta que lles facemos ós nosos alumnos é a de fabricar biodiésel a partir de aceites domésticos usados. A actividade resulta moi plástica e recreativa. Induce á participación colectiva e fomenta a recollida selectiva. O aceite procede sobre todo das frituras e, polo tanto, debe recollerse en pequenas cantidades case todos os días. Para isto cada participante disporá dun recepente no que almacenar un aceite bastante deteriorado.

O aceite recollido é unha mestura de tres calidades: oliva, xirasol e soia. Debemos ter en conta a proporción de aceite de soia no proceso porque ten moitos fosfolípidos que alteran as proporcións de reactivos que debemos empregar e tamén xera máis residuos que os outros podendo chegar a cortar a reacción. Proporcións elevadas de aceite de oliva precisan de modificar a cantidade de base empregada porque aporta máis acidez que o de xirasol.

Logo da recollida no centro, procedemos a medir as cantidades necesarias para elaborar entre 10 e 15 litros de biodiésel por sesión.

O equipo de transformación foi realizado por nós mesmos e procede de materiais recuperados. Consta dos seguintes elementos:

·Un reactor químico de aceiro de 25 litros de capacidade, con axitador que se acopla a un taladro e un termómetro para controlar exactamente a temperatura de reacción.

·Un fogón circular eléctrico de 1500 watios.

·Un recepente decantador de 25 litros de capacidade.

·Un recepente de lavado de 25 litros, transparente.

·Botellas de plástico transparente de 5 litros para separar produtos de reacción.

·Mangueiras, embudes, filtros nanométricos e billas para facer os transvases de líquidos.

·Luvas, gafas e outros materiais de seguridade.

Os reactivos químicos que empregamos son os seguintes:

·Alcol metílico

·Sosa cáustica (hidróxido de sodio)

·Reactivos para medir o pH (acidez)

·Vinagre

·Auga

Os produtos obtidos son os seguintes:

·Biodiésel (metil-ester de ácidos graxos)

·Glicerina (propanotriol)

·Aceites residuais

·Auga con fosfolípidos, proteínas e cinxas de aceite queimado.

O proceso de fabricación consta das seguintes etapas:

Decántase o aceite durante uns días para que repousen os lodos.

Fíltrase o aceite das impurezas máis grosas cun filtro de maia non moi fina.

O aceite decantado e filtrado bótase no reactor xunto co metanol e unha pequena cantidade de sosa que actúa como catalizador.

Axítase a mestura a 58 ºC durante 10 minutos cunha axitación forte. Nós utilizamos un taladro de 600 watios para este proceso.

Déixase repousar a mestura 12 horas. Ö cabo deste prazo observamos como aparecen dúas fases: unha superior de biodiésel impuro e outra inferior de glicerina con algo de metanol e impurezas que non reaccionaron do aceite.

Decantamos a glicerina, que é máis densa có biodiésel.

Lavamos o biodiésel dúas veces coa mesma cantidade de auga que combustible. O lavado consiste nunha axitación forte do biodiésel con auga nun recepente transparente. A mestura adquire un aspecto leitoso. Logo engadimos un vasiño de vinagre para iniciar a decantación das proteínas liposolubles que están no biodiésel.

Transcorridas 8 horas o combustible sepárase da auga branquecina e recóllese aparte.

Quéntase o biodiésel a 80 ºC durante 5 minutos para extraerlle a humidade do lavado.

Logo que arrefría pasamos a filtralo nun tecido de maia nanométrica que impide o paso de impurezas moi diminutas que podrían obstruír o filtro do combustible o vehículo.

Este combustible que facemos foi probado primeiramente nun motor dunha segadora que arrancou perfectamente. Logo fixemos probas nun coche, mesturándoo progresivamente nun 10%, 20% etc, co refinado do petróleo. Os resultados foron sorprendentes.

Observamos como o vehículo pasou as probas da ITV de opacidade de gases e tamén que o coche andivo uns 1000 km sen ningún tipo de fallo e coa mesma potencia que usando combustible convencional.

Elaboramos grellas de control de gastos e produción e concluímos que o litro nos sae a uns 50 céntimos, sen contar co traballo persoal.

Un reto foi aproveitar os residuos. Coa glicerina con restos de metanol fixemos dous produtos perfectamente viables: xabón de glicerina e combustible para acender cociñas de leña. A auga do lavado serviunos como líquido fertilizante. Os lodos do aceite (unha cantidade que non chega ó 1% do aceite empregado), envasámolos e levámolos ó punto verde de Lugo.

Como ben se pode ver, esta actividade é moi eficaz nos resultados e tremendamente pedagóxica. O único inconveniente que salientar afecta ó tino que se debe ter na manipulación dos reactivos, que son cáusticos e nocivos. Para manipulalos convenientemente empregamos luvas e gafas de seguridade. Para manipular o metanol sempre o fixemos en exposicións curtas, protexendo boca e ollos, e nunha estancia ben ventilada. Os vapores de metanol poden sertóxicos, pero como reacciona nun recepente estanco non presenta graves problemas ó quentalo a 58 ºC. De feito engadímolo en frío a un aceite proporcionalmente máis quente que o necesario para que a mestura final estea a 58 ºC e sempre por debaixo do punto de ebulición do metanol. Así tamén evitamos problemas de inflamabilidade.

Dentro de pouco farémoslle a competencia a REPSOL.

Tarefas dos BioNautas (A viña de Pesqueiras)

Podedes extraer máis información na nosa WEB: www.seminariodelugo.org

Entre as tarefas que máis nos molan está a de traballar nunha viña da Ribeira Sacra con moita ilusión desde hai catro anos. Os bacelos novos xa darán uva este ano.

As muras (en castelán dise «bancales») permiten unha insolación ideal ademáis de soportar o escaso solo fértil en fortes pendentes, que doutro xeito desaparecerían pola erosión da escorrentía e polas tarefas agrícolas.

A viña está na aldea de Pesqueiras, frente ó encoro de Belesar, preto de Chantada. O entorno tamén resulta pintoresco pola riqueza natural e a beleza da paisaxe.

O río Furelos

O Furelos é un pequeno río galego da provincia coruñesa, que baña a Terra de Melide, afluente do Ulla, pola súa marxe dereita.

O río Furelos é unha corrente natural de auga que flúe con continuidade pola comarca de Abeancos (Toques – Melide – Santiso). Este río posúe un caudal rara vez constante o longo do ano, e desemboca no Ulla, sendo o seu afluente principal. Un río está composto por varias partes básicas. Polo xeral, os ríos, especialmente os máis grandes, divídense en tres partes principais, de acordo coa súa capacidade erosiva e de transporte de sedimentos: curso superior, curso medio e curso inferior. No Furelos predomina o curso superior e só discorre paseniñamente nos seus derradeiros 4 km de percorrido.

O Furelos nace da confluencia de varios cursos de auga que baixan dos montes da serra do Careón, no concello de Toques, servindo as súas augas de linde entre ese concello e o de Melide, no que termina por entrar, pasando logo a facer linde entre Melide e o concello de Santiso, onde logo dun percorrido por terreo máis ou menos chairo de 26,2 km, únese ao Ulla, contribuíndo con un caudal de 6,63 m3/s. A súa cunca abranxe unha área de 151,6 km2.

O seu principal afluente (pola dereita) é o rego de Catasol.

O Furelos é un un río de réxime pluvial.

Hai dous pequenos encoros que aproveitan o seu curso para produción eléctrica, que son os de Portochao e Portodiz.

3×4 formas de llevar a la práctica la idea de las 3r

El nombre de 3r no es más que una abreviatura de reciclar, reutilizar y reducir. Si conseguimos entre todos que esto se cumpla, ayudaremos a minimizar los daños ambientales, evitar el uno innecesario de nuestros recursos naturales, etc.

Reciclar consiste en devolver los residuos a su ciclo productivo, para que puedan volver a ser utilizados como materia prima. Reutilizar consiste en alargar la vida de lo que podríamos considerar basura. Y finalmente, reducir consiste en realizar cambios en la vida cotidiana para generar una menor cantidad de residuos.

Individualmente, todos podemos ayudar a que esto se cumpla, a cuidar nuestro medioambiente sin tener que hacer un gran esfuerzo para ello, de las siguientes maneras:

Reciclar:

En casa, podemos separar la basura para luego tirar cada materia a su determinado contenedor: al contenedor azul tiraremos los papeles y cartones, las hueveras, etc. Al contenedor verde las botellas de vidrio (no de cristal), los frascos de conservas, etc. Al contenedor amarillo las latas, los aerosoles, los envases de plástico, los bricks, los envoltorios de aluminio o plástico, etc. Mientras que al contenedor de toda la vida los restos orgánicos.

Reutilizar:

Podemos reusar las hojas y cartulinas por los dos lados, los envases de plástico (por ejemplo las botellas de agua o de refrescos), las bolsas de la compra, comprar portaminas en vez de lápices (que aunque son un poco más caros, los podemos reutilizar y reducir al mismo tiempo el número de árboles cortados), los tarros para usarlos como maceteros, las latas de refrescos como lapiceros, etc.

Reducir:

Por ejemplo, si queremos reducir el consumo de agua, deberemos ducharnos en vez de bañarnos, cerrar el grifo mientras nos lavamos la cara o los dientes, etc. Si queremos reducir el número de plásticos desperdiciados podremos usar cestas, carritos o incluso bolsas de papel o tela en vez de las bolsas de plástico de la compra. Si lo que queremos es reducir el consumo de energía (por ejemplo electricidad), intentaremos al salir de una habitación dejar apagados los aparatos electrónicos (incluida la propia luz), no encender la luz de las escaleras si es de día y hay suficiente claridad, etc.