Monthly Archives: enero 2019

FOLLAS DE SABEDORÍA

Un dos obxectivos do noso proxecto é o de coñecer os nosos bosques e as súas árbores, buscando   información sobre os salgueiros, os bidueiros,  os carballos……

Para elo os equipos de Biblioteca, Dinamización da Lingua Galega, Actividades extraescolares, Abalar-Tic e Voz Natura convocamos o concurso : “Entre follas de sabedoría”.

No que os cativos, partindo dunha ficha na que se lles dará información sobre unha árbore, terán que responder a unha pregunta cada semana. A resposta a esas preguntas atoparana nos libros que temos na biblioteca.

O día 21 de marzo, Día Internacional dos bosques ,  entregaránselles os premios aos gañadores, que serán as nenas e os nenos que consigan máis puntos, segundo o número de respostas acertadas, tamén se lles entregará un diploma que  acreditará como: “Amiguiños/as das árbores” a todos os participantes.

Comezamos cun libro  moi interesante pola cantidade, e a calidade  da información que contén:

Esta guía axudounos a descubrir o seguinte:

FICHA 1 -O BIDUEIRO

É unha árbore que pode acadar 20 m. de altura, con casca lisa, cinsenta ou esbrancuxada.

Ten polas erguidas ou abertas que forman unha copa irregularmente triangular.

O froito é pequeno (3-4mm), ten forma de noz lenicular.

As follas brotan nos meses de marzo ou abril, e florece de abril a maio.

Os froitos maduran no verán, de xullo a setembro.

Esténdese polo norte da Península Ibérica, e nas montañas da zona centro. Medra nas catro provincias galegas, sendo moito máis abundante nas da Coruña e Lugo.

Prefire o clima atlántico, con certa influencia continental, e forma bosques en zonas altas e frías.

Trátase dunha árbore de notable interese paisaxístico, selvícola e ornamental, moi utilizada en xardíns e bordes de carreteras.

A súa madeira é de cor amarela, pouco densa e branda, peri tenaz e elástica. Emprégase para a producción de pasta de papel, aínda que en Galicia o seu uso queda reservado para utensilios de construcción, elaboración de pratos típicos nos que se serve o polbo nas feiras, paus de zocos e madreñas.

Ver las imágenes de origen

Nos nosos pobos empregábase moito para a construcción das pezas do arado romano, xugos, lareiros ( usados para saudir os froitos dos castiñeiros e dos carballos).

As polas máis finas usábanse para facer vasoiras coas que se barrían  as eiras, e se separaban os restos do gran da palla nas mallas.

AVERIGUA:

1-Por que se lle chamaba a esta árbore, eufemísticamente, a árbore da sabiduría?

ESCOLA VERDE

As nenas, e os nenos de 6º de Educación Infantil foron ao patio dos compañeiros de educación primaria para comprobar se a nosa é  unha “escola verde”, na que tiramos o lixo nos contenedores, ou pola contra temos lixo nos patios.

 

As nenas e os nenos de educación infantil comezaron a actividade moi ilusionados e decididos a converter a nosa nunha escola verde.

No noso percorrido fomos acompañados do Capitán Verdemán.

O primeiro que atopamos foi una caixa de cartón.

Continuamos a nosa “excursión” polo patio dándonos conta de que neste intre non somos “una escola verde”, xa que nos nosos patios

hai  varios envoltorios de lambetadas e anacos de plástico.

 

Logo de recoller todo o lixo que puidemos colócamolo na caixa e contámolo.

Demos recollido 27 anacos de plástico e como o noso obxectivo é ser una escola verde,

 e non atopar lixo nos patios, fomos falar cos nenos de educación primaria, para pedirlles axuda.

 

Mostrásmoslles aos compañeiros todo o lixo recollido.

E eles comprometéronnse a axudarnos tirando o lixo nos contenedores, e recollendo todo o que viran no patio, ata chegarmos á semana cero, na que a nosa bolsa de lixo estea baleira.

 

CULTIVOS AMIGOS DO FRIO

As nenas e os nenos de 6º de educación infantil foron á nosa horta escolar para investigar cales eran os cultivos propios do inverno.

Ben abrigados  saímos da aula para observar  que cultivos son amigos do frío, e cales son os que non deixan medrar as xeadas.

O primeiro que fixemos foi comprobar as temperaturas que estes días adoitan ser moi baixas.


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vimos que  continúan as xeadas,  que xa nós levan acompañando ao longo de varios días.

 

Na nosa horta escolar, puidemos observar  que ás leitugas, aos porros e aos repolos gústalles o inverno

 

Outros como os pementos , ou os tomates non aguantan o frío. Isto débese a que os tecidos das plantas conteñen auga e se esta se conxela, os cristais de xeo que se forman rompen as células, facendo que a planta morra ou, no mellor dos casos, sufra danos de diferente consideración nos tecidos máis novos ou tenros.

Os brotes, follas tenras e flores son as partes máis sensibles ao frío.

DESCUBRIMOS QUE:

Cultivar no outono e no inverno non só se pode facer, senón que ten certas vantaxes:

*  Hai menos pragas.

*  Tes  que estar menos pendente da rega.

* Hai certos cultivos que saben mellor cultivados no outono e inverno: acelga, espinaca, rúcula e outras follas de ensalada teñen moito mellor sabor cando non viven baixo o sol abrasador de verán, que fai que teñan un sabor máis amargo (por iso no verán sempre recomendamos que teñan certa sombra).

UN BO CONSELLO:

Pare ter unha boa horta no inverno hai que preparala no outono.

A cuestión é, que existen cultivos moi resistentes ao frío.  Algúns aguantan até -4 ºC de temperatura en momentos puntuais. Simplemente hai que ter en conta unha cousa: son resistentes cando foron plantados no outono,  e no inverno están ben asentados ao terreo. Por iso é clave preparar no outono a horta do inverno, sobre todo se  a nosa zona é especialmente fría e ten xeadas no inverno. Se esperamos a sementar ou trasplantar cando o chan estea frío, o cultivo, por moi de inverno que sexa, non vai estar listo para enfrontarse a ese reto.

Asique, tal e como puidemos comprobar na horta escolar, hai cultivos amiguiños do frío , como son : a coliflor, o brócoli, o romanesco, as cenorias, as espinacas, as acelgas , os porros, as leitugas e os repolos.

 

ESCOLA VERDE

 

Para conmemorar os días 26 de xaneiro, Día da Educación Ambiental, e o 30 de xaneiro, Día da Paz; no noso centro  imos  desenvolver   as seguintes actividades:

1- POR UNHA ESCOLA VERDE : VER, SENTIR E ACTUAR

VER

Comezamos traballando con  estes materiais na aula:

Logo  saímos das aulas para ver  ” como estaba o patio”, coa intención de comprobar se a nosa era “unha escola verde”, na que o lixo se tiraba nas  papeleiras, ou se pola contra o estabamos tirando en calquera recuncho.

E isto foi o que atopamos:

SENTIR

 Nos nosos patios había envoltorios de caramelos, e anacos de papel e de plástico.

ACTUAR

Polo que decidimos recollelos, motrarllos aos  nenos   de educación primaria, e pedirlles axuda a todos os membros da comunidade educativa para conseguirmos  unha “ESCOLA VERDE”.

O primeiro día recollemos só nunha zona do patio de educación infantil 25 anacos de plástico.

Propuxémoslle que todas as semanas os cativos, e as cativas de educación infantil íamos saír un día ao patio para recoller este lixo, logo ensinariámoslles todo o que fomos recollendo co obxectivo de que cada semana houbera menos plásticos nos nosos patioS, ata chegar á semana cero.

Esta semana sería aquela na que a nosa bolsa de lixo estivera baleira porque non atopamos ningún resto de plástico ou de papel fóra das papeleiras, e nese intre poderíamos considerarnos una “ESCOLA VERDE”.

Para que todos lembremos onde temos que tirar o lixo os nenos, e as nenas de educación infantil colorearon estes carteis do Capitán Verdemán, que logo colocaremos ao lado das papeleiras.

 

E para que non esquezamos cal é a nosa meta cantaremos e bailaremos ao  saír ao patio recoller o lixo, en busca da semana cero  “La hora del planeta”.

2-REDUCIR

A nivel de centro decidimos reducir o uso do plástico, polo que nós comprometemos a non empregalo nos disfraces de entroido, xa que de xeito habitual era o material que utilizabamos para elaboralos.

Elaboramos consellos para as familias, cada semana os nenos e as nenas terán que levar un para a casa.

Consellos  para reducir o consumo de plástico.

  1. Evita comprar auga en botellas de plástico.
  2. Esquece as palliñas de plástico.
  3. Usa bolsas reutilizables.
  4. Quita os chicles da túa vida.
  5. Compra produtos empaquetados en cartón ou vidro.
  6. Substitúe as fiambreras de plástico (tuppers) por recipientes de cristal ou de aceiro inoxidable.
  7. Comprar produtos a granel
  8. Non uses film de plástico.
  9. Usa utensilios de cociña de madeira, bambú ou aceiro inoxidable
  10. Usa pinzas da roupa de madeira.
  • Resultado de imagen de alimentos a granel

RECURSOS PARA A AULA E PARA A CASA

Ao longo deste mes, con motivo do Día Mundial da Educación MedioambientaL, que se celebra o 26 de xaneiro,  iremos comentando os materiais que empregamos na aula para traballar cos nosos nenos, e coas nenas,  a importancia dos bosques, e a necesidade de coidar e de protexer o medio ambiente.

Queremos compartir estes materiais coas familias.

 

 

BIBLIOBOSQUE

Agora que é tempo de Reis Magos nace o apartado “bibliobosque” para suxerirnos libros,  que poden ser o mellor  agasallo para ensinarnos a coidar os nosos bosques, as nosas árbores e a nosa imaxinación.

Ao longo de todo o curso iremos incorporando novos títulos que nós axudarán a coñecer, a sentir e a valorar as nosas árbores, e que podemos atopar na biblioteca do noso centro.

Animamos aos papás, ás mamás e ás avoíñas,  e aos avoiños dos nosos nenos, a que escollan algún destes libros, para viren lelos á  aula na que están os seus cativos.

  1. La vida secreta de los Árboles

Ver las imágenes de origen
Peter Wohlleben garda forestal e amante da natureza, narra neste libro fascinantes historias sobre
as insospeitadas e extraordinarias habilidades das árbores. Reúne por unha banda os últimos descubrimentos
científicos sobre o tema, e por outra as súas propias experiencias nos bosques; e con todo iso ofrécenos un
emocionante punto de encontro, unha maneira de coñecer mellor a uns seres vivos cos que cremos estar
familiarizados pero dos que sabemos moi pouco.

A VIDA SECRETA DAS ÁRBORES  permitiranos entrar no mundo oculto do bosque,  achegarnos aos sentimentos das árbores e coñecer como se protexen.

Afirma o autor que: “Nos bosques suceden cousas sorprendentes: árbores que se comunican entre si, árbores que aman e coidan aos seus fillos e aos seus vellos e enfermos veciños; en definitiva árbores sensibles, con emocións, con recordos… e con sentimentos”.

2. ÁrbolesPiotr Socha afonda, xunto a Wojciech Grajkowski, no mundo das árbores nesta marabillosa obra. Nela atoparemos interesantes respostas a moitas das preguntas que podamos facernos sobre as árbores.

Descubriremos  cantas especies de árbores hai no noso planeta. Por que son tan importantes para o resto das especies.  Como construír unha casa na súa copa.  Que idade ten a árbore máis vella do mundo…..
Neste libro  temos  interesantísimos datos sobre as árbores, as súas follas e as súas raíces; cales son as árbores máis altas, máis anchos e máis antigos; construcións, instrumentos e vehículos de madeira; as peculiaridades de árbores como o baobab, o bonsái, a topiaria e o alebrija; algunhas lendas e o papel das árbores nas relixións.

Temos polo tanto un libro cheíño de información que vós animamos a ler.

3.El hombre que abrazaba a los árboles.

Este libro contén pouco máis de cen páxinas,  escritas desde o profundo amor polos bosques.

Cunha enorme habilidade narrativa, Ignacio Sanz soubo combinar nesta historia a emoción dunha amizade entre un ancián leñador e unha nena moi curiosa, salpicada de suculentas conversacións que se enredan en ocasións en pequenos relatos produto da imaxinación, e noutras, en relatos que describen con realismo o comportamento de moitas aves do bosque.

Felicidade e Marcial son os protagonistas deste libro. Viven en Piñares, un pequeno pobo rodeado de bosques de piñeiros, con esquíos  pequenos, paxaros faladores  e piñas cheas de ricos piñóns.

Ela é todo ouvidos co ancián que responde ás súas constantes preguntas e regálalle historias. Xa o ten claro: quere ser garda bosques.

Felicidade fíxose moi amiga de Marcial, un vello leñador que lle conta historias sobre o seu traballo. O home lembra as aventuras que viviu en Canadá, onde se enfrontou aos perigos dos bosques e coñeceu a personaxes inesquecibles. Marcial comprende todos os segredos da natureza. Un día empeza a perder a memoria. Felicidade,entón, comprende o importante que resulta que agora ela se faga cargo de contar as historias do vello leñador.

Saber e emoción están entrelazados nestas páxinas.

Marcial e Felicidade están cheos de riqueza persoal, con opinións e comportamentos cheos de valores cara ás relacións, a natureza e as persoas, manifestados con moita sinceridade, sen artificios e en ocasións, cunha sutil dose de crítica.

Marcial cóntalle á nena algo impresionante, dille que, antes de cortar unha árbore, el sempre o abrazaba. Non lle importaba que os seus compañeiros se risen.

Abrazaba árbores porque os quería. Era unha maneira de pedirlles perdón. Díxonos que, para rexenerar un bosque, hai que cortar as árbores vellas, pero a el dáballe moita pena ter que cortalas.

Este libro é un canto á natureza e unha historia de esperanza e ilusión sobre aqueles que nunca se dan por vencidos.

4. A memoria das árbores

 

Cando naceu Tano, seu pai plantou  no xardín a semente dunha árbore tropical. E díxolle ao rapaz: Chámase Baobab e medrará canda ti, seredes como irmáns.

Tano aínda era moi cativo, e pouco entendeu do que lle estaba a dicir o seu pai.

Cando Tano cumpriu 5 anos houbo unha gran festa na súa casa. Pero ninguén se lembrou de Baobab que tamén facía 5 anos. E  Tano queixouse porque se esqueceran da súa irmá árbore.

Ao rematar o día do aniversario Tano foise deitar, porque estaba moi canso e foi entón cando alguén petou na fiestra

e ………….convidámosvos a ler, a compartir e a regalar  este fermoso conto.

 

5. O home que plantaba árbores

Ver las imágenes de origen

Este libro  narra a historia dun pastor que, coa súa soa vontade e esforzo, foi capaz de converter  unha terra deserta, abandonada, e infértil, nun marabilloso bosque cheo de árbores, e de vida.O narrador cóntanos como no 1913, nunha excursión pola Provenza atravesou unha zona árida na que non medraba nada, e na que era imposible atopar auga. Pobos abandonados mostraban que na zona unha vez viviron persoas, agora  xa só quedaban as ruínas das súas casas. No medio desa desolación, o narrador atopa un pastor co que pasa un par de días mentres lle explica a súa principal ocupación: plantar árbores.
Cada día prepara e planta landras de carballos na inmensidade deserta das montañas que o  rodean.
O pastor ignoraba  quen era o dono das terras que plantaba, se é que o tiñan, pero comprende que aquelas terras morrían  pola falta de árbores. Xenerosamente, dedica os seus esforzos a devolvelas á vida.

6. La estación de las hojas

Este é o primeiro libro da ilustradora Isabel Ruiz Ruiz.A estación das follas é un álbum ilustrado que utilizando o outono como escusa, aborda nunha linguaxe sinxela e poética o medo ao cambio, á perda. Ás veces, só basta unha mirada diferente para descubrir a maxia que se esconde tras esa realidade que cambia. O conto narra dunha forma poética pero á vez sinxela o medo aos cambios, expresado a través da incomprensión e inconformismo dunha nena ante a chegada do outono. Nun principio négase a aceptar a caída das follas, pero aos poucos vai descubrindo o fascinante que poden resultar eses cambios

7. Los guardianes del bosque

los guardianes del bosque-agustin fernandez paz-9788498450132Dona Rosa vendeulle as súas propiedades a uns señores, que queren destruír unha carballeira  para construír edificios.
Iso si, se o consenten os seres fantásticos que habitan no bosque.
Ti tamén podes ser un bo gardián da natureza.
Atréveste?