Daily Archives: 09/03/2018

A LINGUA COMO PATRIMONIO

CON NOME DE MULLER

Ademais de investigar os nomes daquelas mulleres galegas que destacaron por ser pioneiras en diferentes campos, para conmemorar o Día Internacional da Muller, propuxémoslles aos nenos buscar nomes de mulleres en galego, descubrindo a súa orixe, e o seu significado. Atoparon os seguintes:

Lista de nomes femininos en galego

A

  • Alicia. Xermano. De nobre aspecto // Grego. Real, verdadeira.
  • Ana. do hebraico Hannah. Compaixón, graza de Deus.
  • Antía. Do grego Anthía, Tirada, sacada das flores, florida. Referíase ao primeiro favo de mel que fabricaban as abellas, tamén chamado en galego entena.

C

  • Candea. Latín. Cirio, candea, luz. Como nome propio procede de Festum Candelorium, ‘festa das candeas’. Variantes: Candeloria, Candela.
  • Candela. Latín. Cirio, candea, luz.
  • Carla. Xermano. Viril.
  • Carmela. Hebreo. Viña, xardín // Latín. Poema ou canto.
  • Carolina. do xermano Karl, latinizado como Carolus. Home forte, home, viril.
  • Clara. Latín. Clara, ilustre.

D

E

  • Erea. Galaico. A través do grego Eirene, ‘paz’, ‘deusa da paz’, latinizado como Irene. Variantes: Irena, Iría.
  • Estela. Do latín stellula, diminutivo de stella, estrela. Variante: Estrela.

F

  • Fátima. Árabe. Doncela ou ‘a que desteta os meniños’. Fâtima era o nome da irmá de Mahoma.

G

  • Gabina. Latín. Da cidade de Gabio, no Lacio.
  • Gabriela. Hebreo. Forza de Deus.
  • Gala. Xermano. Muller da tribo dos galos, da Galia.
  • Galicia. Celta/galaico. Topónimo.
  • Gaspara. Persa. Administradora do tesouro.
  • Glauca. Grego. Verde, da cor do mar.
  • Glenda. Celta. Vale estreito e boscoso.
  • Gliceria. Grego. Doce.
  • Gloria. Latín. Fama, sona.
  • Goretti. Italiano. Apelido dunha santa italiana, chamada María.
  • Gracia. Latín. Graza, encanto, don.
  • Graciela. Latín. Grata, agradábel.
  • Gregoria. Grego. Vixiante, esperta.
  • Grial. Orixe descoñecida. ‘Cunca’, ‘cáliz’, máis concretamente refírese ao Santo Graal, copa que Xesús usou na última cea.
  • Griselda. Xermano. Ilustre batalla.
  • Guadalupe. Do topónimo árabe Wadi al-lub, que significa ‘río agochado’, ‘río do lobo’ ou ‘Río de croios negros’.
  • Gualteria. Xermano. A que manda o pobo na guerra.
  • Gudula. Xermano. Deusa, batalla.
  • Güendolina. Bretón. Branca.
  • Guía. Do xermano witan, ‘guiar’. Persoa que guía, que conduce, escolta. Advocación mariana.
  • Guillermina. Xermano. Helmo protector.
  • Guiomar. Do xermano wig, ‘combate’, e mar, ‘célebre’. Muller ilustre, combate ilustre.
  • Gumersinda. Xermano. Muller forte.

H

  • Helena. Do grego hellene, grega, da Grecia, muller moi bela. A través do latín Helena ou Helene. A súa etimoloxía é dubidosa. É posible que proceda da unión das palabras gregas helane, ‘facho’, ‘tea’ e hele, heile, ‘fulgor ou calor do sol’, ‘luz brillante’.

I

  • Iris. Do grego Eiro, ‘anunciar’, daba nome a unha deusa mensaxeira doutros deuses. Personifícase no arco da vella, por dar a impresión de que une a terra e o ceo. Tamén é nome de flor e, na relixión cristiá, é unha advocación mariana.

L

  • Lara. Latín. Relativa ao lar ou fogar.
  • Laura. Do nome latino Laurea, posiblemente co significado ‘coroa de loureiro’. Se cadra, o nome latino é tradución do grego Dafne, ‘loureiro’.
  • Lía. Do hebraico Le’ah, adaptado ao grego como Leia e ao latín como Lia. Pola tradición popular significaba ‘fatigada, cansa’, pero na actualidade pénsase que o seu significado era ‘vaca’, en alusión aos rabaños do pai da Lía bíblica. Variante: Lea.
  • Lucía. Latín. Nacida coa primeira luz.
  • Luz. Latín. Luz.

M

  • Mara. Hebraico. Posible nome de orixe bíblica. Significa ‘aflita, infeliz’. Úsase tamén como variante de María, Amara e Mar e mais como diminutivo de Anxos.
  • María. Hebreo. Señora.
  • Mercedes. Latín. Favores, grazas, Dons.

N

  • Nadia. Ruso. Esperanza.
  • Nazaré. Do grego Nazaréth, a través do latín Názareth, adaptacións do antigo nome hebreo para esta cidade de Palestina, Nasrat, que significaba ‘a gardiá, a gardadora’.
  • Noa. Hebreo. Repouso. Probablemente se trate do feminino de Noé ou quizais proveña do latín Noa, antiga cidade da Etiopía. Podería tamén proceder do hebreo Noah, relacionado con No’am, ‘delicia’, e con niham, ‘aliviar’.
  • Noelia. Francés. Referente ao Nadal.

P

  • Patricia. Latín. Paisana, da patria, de pai rico e nobre.
  • Paula. Latín. Pequena, miúda.
  • Paz. Latín. Paz.

R

  • Ramona. Xermano. A que protexe polo consello, famosa.
  • Rebeca. Hebreo. Corda, ligamento.

S

  • Sabela, Do Hebraico Elixeba. O deus Baal é saúde, ‘Deus é xuramento’ ou ‘Deus é perfección’. Variante: Isabel.
  • Sara, Hebreo. Princesa.
  • Silvia, do latín Silvius, que significa ‘do bosque, boscoso’.
  • Sofia, Grego. Sabedora, sabedoría.
  • Soidade, Latín. Soidade.
  • Sol, Latín. Sol.
  • Susana, Do hebraico xuxân, ‘lirio’, posibelmente de orixe exipcia. Nome persoal semítico transmitido a través do grego Susanna e Susanná. Lirio, azucena.

X

  • Xeila (Sheila). Celta. Variante de Sile (nome irlandés do latín: Celia, do outeiro).
  • Xiana. Latín. Referido ao xentilicio da familia Xulia, dedicada a Xúpiter.

ou Iudith. Variante: Xudit.

  • Xulia. Latín. Xentilicio da familia Xulia, dedicada a Xúpiter.

Z

  • Zoe, Grego. Vida.