Entradas etiquetadas como ‘ecosistema’

As sebes

Viernes, febrero 18th, 2011

Defínese como: seto vivo de árbores e arbustos para o peche de fincas e herdanzas.

Dan lugar a unha paisaxe de campos pechados, que se estende ao longo de toda a fachada atlántica de Europa, mesturado ás veces coa paisaxe de openfield, propia das zonas máis húmidas no centro de Europa e as Illas Británicas.

A sebe en Arzúa

As parcelas de labor, en Galicia, son compactas, de pequeno tamaño, adaptadas a complexa topografía do solo e a auga. Os cultivos destacan pola súa variedade, nunha aparente desorde, rotando entre prados e barbeitos. O bosque desaparece como tal e pasa a quedar espallado en pequenas parcelas ou a ser trasplantado aos límites das mesmas formando as sebes. Termos como valado, cómaro ou comareiro forman parte desta paisaxe.

A súa orixe é dobre: unha protección dos cultivos contra o gando e un límite xurídico que demostra, reforzado pola sebe, a propiedade individual e a dispersión do hábitat. Tras moitos séculos de asociación coa actividade humana, forma parte dun ecosistema, que serve de refuxio a gran número de especies de aves, roedores, réptiles e outros animais que o utilizan como corredor verde.

A vexetación da sebe
O abano das árbores e arbustos que forman a sebe é moi amplo, formado por salgueiros, ameneiros, loureiros, espiños, vieiteiros, e madreselvas (moitas asociadas á auga) e outras especies que marcan as fincas: nogais, abelleiras, carballos, castiñeiros, acibros, …).
Nas zonas altas, na montaña, e tamén na beira do mar, chaman sebe aos cercados de pedra e ramas espiñentas que cerran unha propiedade ou a protexen do gando e o vento.

Xestión da sebe
Durante séculos estas árbores deron ramallos e leña, madeira para a casa ou para a venda, mantendo a sua configuración e a sua función. Na actualidade, a medida que se reduciu a atención á agricultura e á gandaría, o abandono comeza a degradar as sebes. A falta das rozas anuais e cortas periódicas, a sebe foi gañado espazo e frondosidade coméndose ao prado e ás leiras, cunha baixa no seu rendimento e un alto risco de queima. Os troncos das árbores vense colonizados polas hedras e caen co vento, desfacendo o ecosistema sen máis alternativa que as silvas e o caos.

- Di o vello refrán:
“Unha sebe tres anos dura,
un can tres sebes;
unha besta tres cans;
un home tres bestas”

Xanrozo (1792-1797). Papeletas dun dicionario galego.

¿Como anda a cousa pola vosa zona? Contádeo no blogue.

MI HABITAT, MI CASA

Martes, febrero 9th, 2010

Mi habitatPara entender la biodiversidad hay que comprender algunos términos que forman parte de su lenguaje. Estos términos, por analogía, nos pueden servir para explicar cómo la biodiversidad está dividida y a la vez interrelacionada formando un todo.

Para entender la función de la biodiversidad es necesario entender los conceptos de hábitat y ecosistema. Para los más jóvenes puede tratarse de palabras un poco abstractas, pero podemos acercarnos a ellas tomando ejemplos de la vida diaria.

Los alumnos utilizarán la representación de sus barrios o ciudades para desarrollar y entender los términos hábitat y ecosistema.

Los alumnos aprenderán a:

  • Identificar y describir su propio hábitat
  • Identificar y describir las similitudes entre su propio hábitat y los hábitats de los animales
  • Describir diferentes tipos de hábitats de plantas y animales en diferentes ecosistemas

Para introducir la actividad pediremos a los alumnos que cierren los ojos y piensen cómo es su casa. ¿Cuántas ventanas tiene?, ¿de qué color es?, ¿cuántas habitaciones tiene?, etc.

En un trozo de papel, no mayor de medio A4, deben dibujarla como la han visualizado. Cuando lo terminen deberán titularlo “MI HABITAT”.

Es el momento de recordarles que hábitat es una palabra que describe el lugar donde viven las personas o animales. Hábitat = casa.

Pregúntales si su casa/hábitat es importante para ellos y por qué.

Por grupos, pueden ir escogiendo los dibujos de sus hábitats e ir ordenándolos hasta formar una ciudad o pueblo. Comenta con cada grupo qué otras cosas tienen que añadir para que una ciudad esté completa, carreteras, parques, escuelas, centros comerciales, paradas de autobús, plantas y animales y ayúdales a dibujar las que faltan para relacionar los hábitats entre sí…

Estableceremos un diálogo sobre la analogía entre el funcionamiento de la ciudad = ecosistema natural. Las diferente formas de interactuar de la gente en la ciudad.

  • Los hábitats proporcionan refugio seguro para vivir
  • Las personas nos movemos entre varios hábitats
  • Salen de su hábitat para conseguir comida o jugar
  • Mucha gente tiene trabajos para ayudar a otra gente
  • Y también hay trabajos que mantienen limpia la ciudad

Para los animales y plantas la unión entre varios hábitats relacionados forma un ecosistema, un lugar donde sobrevivir y relacionarse.

Las ciudades y los pueblos son hábitat natural para algunas plantas y animales y también para la gente, así vivimos en un “ecosistema urbano“.

Sugiéreles que, observando y analizando, identifiquen hábitats de plantas y animales de distintos ecosistemas que conozcan y que observen las relaciones de dependencia entre ellos dando lugar a la biodiversidad.

ojd